Osteoporoza i sarkopenia

Osteoporoza i sarkopenia

Osteoporoza i sarkopenia - objawy i leczenie

Zaburzenia odżywiania negatywnie wpływają na walkę z osteoporozą i sarkopenią

Co to jest osteoporoza?

Osteoporoza to choroba prowadząca do stopniowego osłabienia kości. Wspomniane osłabienie zwiększa ryzyko pęknięć kości w porównaniu z osobami o zdrowym kośćcu. Pęknięcie w kości nazywamy złamaniem.
U osób z osteoporozą najczęściej obserwuje się złamania szyjki kości udowej, kręgów kręgosłupa i nadgarstka. Złamanie kręgów kręgosłupa jest szczególnie problematyczne, gdyż może prowadzić do występowania silnych bólów pleców i utraty wzrostu, potencjalnie uniemożliwiając pacjentom wyprostowanie się.

Co wywołuje osteoporozę?

Osteoporozę może wywoływać wiele czynników łącznie z:
  • Niedostatecznym procesem wzrastania kości w dzieciństwie i młodości
  • Chorobą nerek oraz pewnymi zaburzeniami żołądka i jelit
  • Zaburzeniami odżywiania powodującymi utratę masy ciała
  • Alkoholizmem
  • Niektórymi lekami i metodami leczenia
U kobiet wytwarzających mniejszą ilość estrogenu - ważnego żeńskiego hormonu płciowego można obserwować osteoporozę. Zmniejszone wytwarzanie estrogenu może wynikać z:
  • Menopauzy (tj.: okresu przekwitania - istotnej zmiany hormonalnej u kobiet)
  • Chirurgicznego usunięcia jajników
  • Leczenia przeciwnowotworowego łącznie z chemioterapią lub radioterapią

Menopauza: okres w życiu kobiety, zazwyczaj w średnim wieku, kiedy obserwuje się ustanie miesiączkowania i utratę możliwości zajścia w ciążę.
Jajniki: dwie struktury znajdujące się w ciele kobiety po obu stronach okolicy łonowej wytwarzające jajeczka (komórki jajowe) i żeńskie hormony płciowe.
Hormon: substancja chemiczna uwalniana do krwiobiegu przez jedną część ciała w celu przesłania komunikatu do innej części ciała.

Czy niektórzy pacjenci mają większe predyspozycje do rozwoju osteoporozy niż inne osoby?

Niektóre czynniki zwiększają u danej osoby ryzyko rozwoju osteoporozy. Wspomniane elementy nazywamy czynnikami ryzyka. Istnieją pewne czynniki ryzyka, na które człowiek nie ma wpływu jak na przykład proces starzenia się. Jednak istnieją również modyfikowalne czynniki ryzyka jak palenie papierosów. Poniższa tabela przedstawia czynniki ryzyka, które mogą prowadzić do rozwoju osteoporozy.
Czynniki ryzyka rozwoju osteoporozy

Czynnik ryzyka Przyczyna
Płeć żeńska Kościec kobiet jest generalnie słabszy niż u mężczyzn Poziomy hormonu płciowego, estrogenu, obniżają się w okresie menopauzy, prowadząc do osłabienia kości
Podeszły wiek Wraz z wiekiem kości w naturalny sposób stają się słabsze
Rasa biała lub azjatycka Generalnie kości mogą być słabsze niż u przedstawicieli pozostałych ras
Dodatni wywiad rodzinny Osoby, których rodzice mieli złamania kości z powodu osteoporozy wykazują tendencję do występowania słabszych kości
Niski poziom hormonów płciowych Niskie poziomy estrogenu u kobiet oraz niskie poziomy testosteronu u mężczyzn
Dieta uboga w niektóre istotne składniki odżywcze Dieta uboga w wapń i witaminę D Nadmierne odchudzanie
Inne stany medyczne Niektóre choroby dotyczące hormonów, jelit, krwi i stawów
Palenie tytoniu Dokładna przyczyna nie jest znana


Jakie są objawy osteoporozy?

Osoby z osteoporozą często nie mają żadnych objawów do momentu wystąpienia pierwszego złamania. Dla przykładu złamanie osteoporotyczne kręgu kręgosłupa może być rozpoznane wyłącznie przez lekarza, kiedy u danej osoby obserwuje się silny ból pleców, utratę wzrostu lub zgarbienie. W związku z tym, że osoby z osteoporozą posiadają bardziej kruche niż normalnie kości, złamania mogą u nich pojawiać się po niewielkich uderzeniach lub urazach - lub nawet bez wiedzy chorego.

Jak często występuje osteoporoza?

Osteoporoza dotyka około 75 milionów osób w Europie, USA i Japonii. Na całym świecie szacuje się, że złamania osteoporotyczne występują co 3 sekundy. U jednej na trzy kobiety i jednego na pięciu mężczyzn powyżej 50 roku życia występuje złamanie spowodowane osteoporozą.

W jaki sposób rozpoznaje się osteoporozę?

Lekarze rozpoznają osteoporozę, posługując się urządzeniami, które mierzą wytrzymałość kości. Wykonują również badanie fizykalne, pytają o potencjalne choroby występujące w przeszłości i przeprowadzają badania próbek krwi i moczu. Następnie wszystkie wspomniane dane są zbierane w całość, tak by lekarz mógł określić, czy dana osoba ma osteoporozę i wybrać jej najlepsze leczenie.

W jaki sposób leczy się osteoporozę?

Leczenie osteoporozy uwzględnia wiele elementów łącznie z wiekiem danej osoby oraz ryzykiem występowania złamania (lub kolejnego złamania, jeśli jedno już wystąpiło). Istnieją leki stosowane w leczeniu osteoporozy, ale nie wszyscy chorzy ich potrzebują. Niemniej jednak wszystkie osoby z osteoporozą powinny stosować odpowiednią dietę. Oznacza to, że powinny upewnić się, czy dostarczają organizmowi odpowiedniej ilości wapnia i witaminy D. Można to uzyskać stosowaniem diety, leków lub specjalnych suplementów żywieniowych, które pozwalają na zapewnienie odpowiedniego żywienia osobom z osteoporozą.

Sarkopenia

Co to jest sarkopenia?


Sarkopenia to zaburzenie, w przypadku którego obserwuje się stopniową utratę masy mięśniowej utrudniającą poruszanie i wykonywanie codziennych czynności. Wspomniane zaburzenie zwiększa również ryzyko upadku i złamania kości. Sarkopenia często towarzyszy procesowi starzenia organizmu, ale również może mieć inne przyczyny:

Różne przyczyny sarkopenii

Sarkopenia związana z wiekiem Spowodowana procesem starzenia się organizmu.
Sarkopenia związana z aktywnością fizyczną. Spowodowana niedostateczną aktywnością, np.: spędzanie zbyt dużo czasu w łóżku lub w spoczynku.
Sarkopenia związana z chorobą. Występuje w momencie, kiedy takie narządy jak serce, płuca, wątroba, nerki czy mózg przestają prawidłowo pracować. Może również występować u osób z niektórymi nowotworami złośliwymi i zaburzeniami hormonalnymi.
Sarkopenia związana z odżywianiem Spowodowana brakiem możliwości przyswojenia wystarczającej ilości składników odżywczych z przyjmowanego pożywienia, np.: ze względu na problemy z żołądkiem czy jelitami - lub być może z powodu przyjmowania leków powodujących utratę masy ciała.


Jak często występuje sarkopenia?

Sarkopenia występuje u 15 na 100 osób powyżej 65 roku życia. Wspomniana wartość wzrasta do 80 na 100 osób w przypadku pacjentów powyżej 80 roku życia.

W jaki sposób rozpoznaje się sarkopenię?

Nie określono specjalnego sposobu dla rozpoznawania sarkopenii. W procesie diagnostycznym lekarze uwzględniają wiele czynników jak wygląd mięśni danej osoby, ich siłę oraz zdolność i szybkość chodzenia.

W jaki sposób leczy się sarkopenię?

Nie określono specjalnego sposobu leczenia sarkopenii, ale osoby z tym zaburzeniem powinny stosować odpowiednią dietę. Oznacza to, że powinny upewnić się, czy dostarczają organizmowi odpowiedniej ilości wapnia i witaminy D. Można to uzyskać stosowaniem diety, leków lub specjalnych żywieniowych gotowych preparatów odzywczych, które pozwalają na zapewnienie odpowiedniego żywienia osobom z sarkopenią.


Osteoporoza i sarkopenia

Jak ważne jest właściwe żywienie?

Białko, witamina D i wapń to podstawowe składniki odżywcze pomagające organizmowi w uzyskaniu silnych mięśni i kości. Tak więc ważne jest zalecanie osobom z osteoporozą lub sarkopenią spożywanie lub wypijanie produktów zawierających wspomniane składniki odżywcze. Niestety, wraz z procesem starzenia wiele osób nie przyjmuje ich w wystarczającej ilości składników odżywczych.Połowa osób w wieku podeszłym nie otrzymuje zalecanej ilości białka w diecie, a 9 z 10 osób nie przyjmuje wystarczającej ilości witaminy D. Z kolei 7 na 10 osób nie przyjmuje odpowiedniej ilości wapnia. Gotowe preparaty odżywcze zawierają mieszaninę niezbędnych składników odżywczych, dostępnych często w postaci płynnej, więc łatwej do przyjęcia. Wspomniane preparaty są dobrym sposobem na dostarczenie składników odżywczych brakujących w codziennej diecie pacjenta.

Białko znajduje się w mięsie, jajkach, rybach, serze i nasionach jadalnych roślin strączkowych (jak soczewica i fasole). Organizm potrzebuje białka do procesu wzrastania i naprawy.
Witamina D to składnik diety istotny dla mocnych mięśni i kości. Organizm wytwarza witaminę D, kiedy światło słoneczne pada na skórę. Witamina D znajduje się również w niektórych pokarmach jak ser, masło, śmietana, tuńczyk, łosoś i makrela.
Wapń to składnik mineralny istotny dla mocnych kości i zębów. Wapń w dużej ilości występuje w zielonych warzywach liściastych i nabiale jak mleko, sery i jogurty.
Składniki odżywcze są dostarczane organizmowi razem z przyjmowanym pożywieniem. Stanowią one dla organizmu źródło energii oraz dostarczają budulca do jego prawidłowego funkcjonowania i naprawiania uszkodzeń. Składniki odżywcze przyjmowane w odpowiednich ilościach są również potrzebne do właściwego procesu wzrastania u dzieci.


Źródła:
1. ttp://www.cancer.org/acs/groups/cid/documents/webcontent/002048-pdf.pdf.
2. http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/mindbodyandspirit/holistic-medicine.
3. http://www.cancer.gov/cancertopics/cancerlibrary/what-is-cancer.
4. http://www.cancer.gov/cancertopics/cancerlibrary/what-is-cancer.
5. http://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2013/pdfs/pr223_E.pdf.
6. http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/supportivecare/nutrition/HealthProfessional/page4.


PRODUKTY DO STOSOWANIA
Dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego. Stosować pod kontrolą lekarza.