Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
Pacjent onkologiczny

Pacjent onkologiczny - Kompendium wiedzy o żywieniu

Kobieta w chuście Kobieta w chuście

W artykule:

  • Pacjent onkologiczny - podstawowe informacje czytaj
  • Żywienie w etapach choroby onkologicznej czytaj
  • Zostałem zdiagnozowany czytaj
  • Zaczynam leczenie czytaj
  • Doświadczam skutków ubocznych leczenia czytaj
  • Skończyłem leczenie czytaj
  • Jestem opiekunem czytaj

Pacjent onkologiczny - podstawowe informacje

Pacjent onkologiczny

Pacjent onkologiczny, czyli osoba, u której wykryto nowotwór lub istnieje jego podejrzenie, przeważnie otrzymuje taką informację po uzyskaniu wyników badania histopatologicznego. U osób chorych dochodzi do przekształcenia zdrowych komórek ustroju w komórki nowotworowe. Zmodyfikowana tkanka nastawiona jest na szybki rozwój i rozprzestrzenianie się, przez co komórki nowotworowe dzielą się w niekontrolowany sposób, zaburzając prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Utrata apetytu

Co może być przyczyną utraty apetytu? Po pierwsze, cytokiny, które produkowane są przez układ odpornościowy w odpowiedzi na rozwój infekcji, wpływają na fałszywe uczucie sytości. Po drugie, rozwijające się komórki nowotworowe wytwarzają również takie związki, jak mleczany, które wzmagają brak apetytu. Jednak to nie wszystko – problemy w tym zakresie może wywoływać również stres, działanie niektórych leków lub nudności.

Najprościej rzecz ujmując - choroba tak mocno wpływa na organizm pacjenta, że traci on apetyt.

Właśnie dlatego, tak ważne jest, by w obliczu choroby dostarczać organizmowi niezbędną ilość energii i białka, budując w ten sposób zapasy na przyszłość. Zaletami odpowiedniej diety może być lepsze samopoczucie, uniknięcie utraty masy ciała, a także więcej sił na walkę z nowotworem. Jeśli jednak wymienione wcześniej objawy są na tyle silne, że utrudniają normalne spożywanie posiłków, warto porozmawiać z lekarzem o wprowadzeniu wsparcia w postaci żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.

Utrata lub zaburzenia smaku

Dlaczego pacjenci onkologiczni tak często doświadczają utraty lub zaburzeń odczuwania smaku? Może wynikać to ze zmian zapalnych błony śluzowej jamy ustnej, czy nieprawidłowego wytwarzania śliny, wskutek zastosowanego leczenia przeciwnowotworowego. Stosowane podczas chemioterapii leki mogą wpływać na metaliczny posmak w ustach, ze względu na ich obecność w ślinie. Z kolei radioterapia w nowotworach głowy i szyi może oddziaływać na zaburzenia w odczuwaniu ostrości smaku poprzez uszkodzenie gruczołów ślinowych.

Znaczenie żywienia w chorobie

Sposób żywienia może mieć wpływ na to, jak organizm reaguje na walkę z chorobą. Właściwa dieta może być stosowana w profilaktyce niektórych chorób, a jeśli zachorujemy, może mieć wpływ na samopoczucie i kondycję pacjenta. Choroba nowotworowa zwiększa zapotrzebowanie organizmu na niektóre składniki odżywcze, więc warto zadbać o dostarczanie ich w odpowiedniej ilości, by uniknąć spadku masy ciała.

Właśnie dlatego powstało Nestlé Health Science, aby produkować żywność dla osób, które nie są w stanie, przy pomocy zwykłych produktów spożywczych, dostarczyć sobie wszystkich potrzebnych składników odżywczych w odpowiednich ilościach. Produkty Nestlé Health Science dostępne są w wielu wersjach smakowych oraz formach podania i przeznaczone są dla pacjentów z różnymi potrzebami żywieniowymi. Dzięki temu, nawet osoby odczuwające dyskomfort związany z odczuwaniem smaku i zapachu znajdą tu coś dla siebie.

Zapotrzebowanie na białko

Choroba onkologiczna może mieć znaczny wpływ na zwiększenie zapotrzebowania organizmu na białko, nawet o ok. 70%. Pacjent onkologiczny może potrzebować aż 1,5 g białka/kg masy ciała każdego dnia. Co oznacza to w praktyce? Osoby cierpiące na nowotwór powinny sięgać po produkty obfitujące w pełnowartościowe białko, czyli produkty zwierzęce takie, jak jaja, mięso i jego przetwory, ryby, a także mleko i przetwory mleczne. Przykładowo, aby pokryć zwiększone zapotrzebowanie organizmu na ten składnik, osoba o masie ciała 70 kg powinna spożyć w ciągu dnia 4 jaja kurze, pierś z kurczaka oraz 5 plasterków sera Gouda. Jak widać, zapewnienie odpowiedniej ilości białka w diecie pacjenta onkologicznego przy wykorzystaniu produktów spożywczych wysokobiałkowych może być nie lada wyzwaniem. Warto jednak zadbać o prawidłową podaż tego składnika, ponieważ warunkuje on właściwy przebieg wielu procesów, wpływając w istotny sposób na regenerację osłabionego organizmu, czy odbudowę ważnych struktur, np. komórek krwi. Jako składnik budulcowy zapewnia prawidłowe tworzenie tkanki mięśniowej, która jest niezbędna do poprawnej pracy układu oddechowego czy krążenia. Białko potrzebne jest również do właściwej pracy układu odpornościowego (m.in. poprzez wytwarzanie przeciwciał), który wymaga szczególnego wsparcia w chorobie onkologicznej. Niewystarczające spożycie tego składnika w tym okresie może wpłynąć na znaczną utratę masy ciała, zmniejszając skuteczność leczenia. Warto jednak zwrócić uwagę, że w niektórych sytuacjach konieczne może być z kolei zmniejszenie podaży białka, np. w chorobach nerek. W tym przypadku ograniczone spożycie białka zapobiega nadmiernemu obciążeniu nerek, poprawiając ich pracę.

Żywienie medyczne

Czym jest żywność medyczna? To wysokobiałkowe lub wysokoenergetyczne preparaty odżywcze, przeznaczone dla pacjentów, u których występuje lub może występować możliwość niedożywienia i osłabienia organizmu. Warto po nią sięgnąć, kiedy przyjmowanie tradycyjnej żywności jest utrudnione i chory nie może dostarczyć sobie odpowiedniej ilości składników odżywczych. Można również stosować ją jako dodatek do tradycyjnego jadłospisu. Tworzona jest we współpracy z pracownikami służby zdrowia, dlatego jej przyjmowanie powinno być najpierw skonsultowane z lekarzem.

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego, zawiera w swoim składzie wszystkie składniki odżywcze, jednak tym, co ją wyróżnia, są specjalnie dobrane proporcje dostosowane do potrzeb pacjentów. Dzięki takim składnikom jak m.in. białko, witaminy (np. A, C, E, D) oraz składnikom mineralnym (np. żelazo, cynk, selen), żywność medyczna wspomaga również działanie układu odpornościowego.

Główną zaletą jest także to, że żywność medyczna dostarcza dużej ilości energii (kalorii) w małej objętości. Jest to szczególnie ważne dla osób, którym doskwiera brak apetytu lub borykających się z trudnością z przełykaniem lub suchością w ustach.

W swojej ofercie Nestlé Health Science posiada bogatą gamę produktów odpowiadającą różnorodnym potrzebom pacjentów w chorobach nowotworowych, przewlekłych, osób starszych, w okresie około operacyjnym i rekonwalescencji.



Żywienie w etapach choroby onkologicznej

Wybór żywności specjalnego przeznaczenia medycznego w etapach choroby onkologicznej zależy od indywidualnego zapotrzebowania pacjenta. Niemniej, na jakimś etapie choroby onkologicznej, pacjent doświadczy niezamierzonej utraty masy ciała, dlatego warto włączyć wsparcie żywieniowe jak najwcześniej.

Usłyszenie diagnozy jest ciężkie nie tylko dla chorującego na nowotwór, lecz także dla całej jego rodziny. Tak naprawdę, jest to zmierzenie się z całkiem nową rzeczywistością. Ważne jest, aby jak najlepiej przygotować się do czekających wyzwań. Warto skrupulatnie zaplanować nową, zbilansowaną dietę, która może pozytywnie wpłynąć na proces leczenia.


Zapoznaj się z materiałami dedykowanymi
dla tego etapu choroby

Strefa wiedzy – Zostałem zdiagnozowany



Po diagnozie przychodzi czas na leczenie. Do obecnych metod leczenia należą leczenie operacyjne, radioterapia i leczenie systemowe. Nowotwór jest odpowiedzialny za powstawanie stanu zapalnego w organizmie, dlatego mimo obaw, warto zdecydować się na terapię jak najszybciej. Komórki nowotworowe namnażając się produkują cytokiny, które mogą zwiększać zużycie energii przez organizm. Wiąże się to z większym osłabieniem pacjenta.

Nowotwór wydziela także czynniki powodujące rozpad białek i tkanki tłuszczowej. Dlatego również tutaj, ważne jest specjalistyczne odżywianie, które wspomoże układ odpornościowy pacjenta i ułatwi zwalczanie infekcji.

Należy zrozumieć, że leczenie onkologiczne jest procesem długotrwałym i wymagającym pobytu w szpitalu. W trakcie procesu leczenia mogą również pojawić się skutki uboczne.


Zapoznaj się z materiałami dedykowanymi
dla tego etapu choroby

Strefa wiedzy – Zaczynam leczenie



Różne metody leczenia raka powodują różne skutki uboczne. Najczęściej jednak pacjenci skarżą się na zmęczenie, nudności, biegunkę i utratę apetytu lub uczucie sytości nawet po małych posiłkach.

Na większość efektów ubocznych pomogą te same rzeczy: duża ilość przyjmowanych płynów, posiłki częste, lecz w mniejszych porcjach, unikanie potraw tłustych i smażonych, a także spożywanie jedzenia miękkiego i w temperaturze pokojowej.





Podczas okresu rekonwalescencji jednym z najważniejszych elementów są regularne badania kontrolne i obserwacja. Jest duża szansa na to, że po zakończeniu leczenia efekty uboczne zaczną znikać i wystąpi poprawa samopoczucia. Nie można jednak pozwolić, by przyczyniło się to do rezygnacji z nabytych zdrowych nawyków. Nadal warto dokonywać zdrowych wyborów w diecie i mieć opracowany program ćwiczeń, który pozwoli na powrót do pełni sił.


Zapoznaj się z materiałami dedykowanymi
dla tego etapu choroby

Strefa wiedzy – Skończyłem leczenie



Jako opiekun osoby chorej odgrywasz najważniejszą rolę w codziennym funkcjonowaniu pacjenta. To właśnie do Twoich zadań należeć będzie troska o odpowiednią dietę, zbieranie i przetwarzanie informacji, a także kontakt z pracownikami służby zdrowia. Mimo, że wiele czynności będzie rutynowych i powtarzalnych, nie wszystkie dni będą wyglądać tak samo. To nowa rzeczywistość także dla Ciebie, więc nie bój się prosić o pomoc. Pamiętaj także, by dbać także o siebie.

W trakcie opieki staraj się zapewnić bliskiej sobie osobie jak największy komfort - jeśli nie ma apetytu, sugeruj mniejsze przekąski lub pokarmy płynne, które będą wygodniejsze w przyjmowaniu.



Potrzebujesz specjalistycznej porady?
Umów się na bezpłatną konsultację żywieniową z naszym Ekspertem!

Konsultacje

btn-arrow
Katarzyna Zadka – Ekspert NHSc

Polecane produkty
dla pacjenta onkologicznego

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego. Stosować pod kontrolą lekarza. Resource 2.0, Resource 2.0+Fibre: Do postępowania dietetycznego w stanach niedożywienia i/lub w przypadku ryzyka niedożywienia. Resource Protein: Do postępowania dietetycznego w stanach niedożywienia i/lub w przypadku ryzyka niedożywienia, któremu może towarzyszyć zwiększone zapotrzebowanie na białko. Resource Diabet Plus: Do postępowania dietetycznego w przypadku niedożywienia lub ryzyka niedożywienia u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy. Resource Instant Protein: Do postępowania dietetycznego u pacjentów w stanach niedożywienia lub w przypadku ryzyka niedożywienia, u których może występować zwiększone zapotrzebowanie na białko. Resource Refresh: Do postępowania dietetycznego u pacjentów onkologicznych z zaburzeniami zmysłu smaku związanymi z radioterapią lub chemioterapią, niedożywionych lub z ryzykiem niedożywienia. Impact Oral: Do postępowania dietetycznego w stanach niedożywienia lub ryzyku niedożywienia u pacjentów chirurgicznych w okresie okołooperacyjnym.