Back to all stories
0 minutes read

W Polsce na udar mózgu zapada – zależnie od źródła i przyjętej metodologii - od około 60 tys. do 90 tysięcy osób. Niestety w najbliższych latach należy spodziewać się wzrostu tej liczby, co jest związane zarówno ze starzeniem się naszego społeczeństwa, jak i coraz popularniejszymi nieprawidłowościami w stylu życia.



Czym jest udar mózgu?
Czym jest udar mózgu?


Każdy z nas powinien wiedzieć, jak rozpoznać wczesne oznaki udaru, aby chronić siebie i swoich bliskich. Natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza to szansa szybkiego zastosowania leczenia i uniknięcia trwałych następstw udaru. U chorych dotkniętych ostrym udarem niedokrwiennym obserwuje się utratę około 120 milionów neuronów na godzinę. Czas to mózg!




Poniżej znajdziesz najczęstsze objawy udaru - jeśli u kogoś je zauważysz,
nie czekaj na poprawę i dzwoń po pomoc:



red arrow pointing down

Opadanie twarzy
Opadanie twarzy
Opadanie twarzy
Opadanie twarzy
Osłabienie rąk, zaburzenia równowagi
Osłabienie rąk, zaburzenia równowagi
Trudności z mówieniem
Opadanie twarzy
Trudności z mówieniem
Problemy z widzeniem
Opadanie twarzy
Problemy z widzeniem



Jeśli opiekujesz się bliskim, który doświadczył udaru warto, abyś poznał przyczyny, dlaczego na każdym etapie leczenia ważne jest prawidłowe odżywienie organizmu.


Chory potrzebuje większej ilości energii i składników odżywczych w wyniku:


picture of brain
  • zwiększenia tempa metabolizmu,

  • konieczności wzmożonego wysiłku fizycznego w wykonywaniu czynności dnia codziennego,

  • zwiększonego wysiłku spowodowanego zmniejszeniem wydolności oddechowej,

  • towarzyszącego chorobie bólu, niepokoju, stanu pobudzenia i splątania.




U chorych po udarze mózgu zarówno w fazie ostrej, jak i przewlekłej występują często zaburzenia przyjmowania, wchłaniania i metabolizmu pokarmów.
U chorych po udarze mózgu zarówno w fazie ostrej, jak i przewlekłej występują często zaburzenia przyjmowania, wchłaniania i metabolizmu pokarmów.



Przeczytaj o niedożywieniu w chorobach neurologicznych.







Poniżej znajdziesz wskazówki, jak wspierać Twojego podopiecznego w walce z częstymi przyczynami utrudniającymi spożywanie pokarmów i płynów, a w konsekwencji chronić go przed rozwojem niedożywienia.




Utrudnienia w przyjmowaniu pokarmów i płynów
Utrudnienia w przyjmowaniu pokarmów i płynów


red arrow pointing down


niedożywieni




Problemy z jamą ustną
Problemy z jamą ustną

Zła higiena jamy ustnej może prowadzić do licznych chorób w jej obrębie, a także zmian powodujących ból. To wszystko może skutkować niechęcią do jedzenia. Aby temu zapobiec skorzystaj z poniższych wskazówek.

  • Pomóż podopiecznemu myć zęby, dziąsła i język przy użyciu delikatnej szczoteczki i pasty do zębów.

  • Do mycia zębów bliskiego nie używaj wacików doustnych, które nie czyszczą jamy ustnej odpowiednio.

  • Myj podopiecznemu zęby wtedy, kiedy to konieczne - nie tylko przed snem.

  • Zachęcaj lub pomagaj bliskiemu czyścić jamę ustną przed i po posiłkach, jeśli to możliwe.

  • Zachęcaj podopiecznego do wykonywania regularnych kontroli u dentysty.

  • Zadbajcie o odpowiednie dopasowanie protezy, jeśli Twój bliski jej używa.


Dysfagia
Dysfagia

W ostrej fazie udaru mózgu stwierdza się ją u ok. 50%, a w fazie przewlekłej u ok. 25% pacjentów. To dysfagia jest najczęstszą przyczyną niedożywienia w tym schorzeniu. Może być spowodowana niedowładem mięśni biorących udział w połykaniu, zaburzeniami czucia w obrębie jamy ustnej lub gardła, zaburzeniami koordynacji faz połykania i połykania z oddechem, nieprawidłowym napięciem mięśniowym, zaburzeniami ośrodkowej kontroli połykania lub kombinacją tych wszystkich elementów. To może być dysfagia, jeśli u Twojego podopiecznego występują następujące objawy:

  • Kaszel przed lub po przełknięciu posiłku,

  • Problemy z przeżuwaniem i połykaniem niektórych typów żywności, a szczególnie płynów,

  • Pozostawanie jedzenia w policzkach,

  • Dławienie się niektórymi pokarmami,

  • Krztuszenie podczas posiłku,

  • Ślinienie się, szczególnie podczas posiłku,

  • Chrapliwy, bulgoczący głos po posiłku,

  • Łzawienie oczu,

  • Wydostawanie się posiłku nosem,

  • Ból podczas przełykania.


Istnieje wiele różnych objawów dysfagii. Większość z nich można zaobserwować podczas i po posiłku.




Przeczytaj więcej o dysfagii i zmianie diety podopiecznego w celu zredukowania dyskomfortu podczas spożywania posiłków.





Utrata apetytu
Utrata apetytu

Przyczyn może być bardzo wiele. Brak chęci do jedzenia u Twojego bliskiego może wynikać m.in. z: dyskomfortu podczas jedzenia, ogólnego osłabienia, działań niepożądanych przyjmowanych leków, depresji lub uszkodzeń części mózgu kontrolujących zmysły. Chcąc zwiększyć apetyt:

  • Wybieraj produkty, które są akceptowane i lubiane. Możesz dodać do nich delikatnych ziół i przypraw, aby smak był wyraźniejszy. Unikaj jednak pokarmów ostrych.

  • Zadbaj o estetyczny wygląd jedzenia. Nawet jeśli wymaga ono dużego rozdrobnienia, spróbuj nie mieszać poszczególnych składników, by zachowały swój kolor.

  • W pierwszej kolejności serwuj produkty o większej kaloryczności i zawartości białka.

  • Doceń każdą ilość skonsumowanej żywności.

  • Podawaj posiłki mniejsze, ale częściej.

  • Wybieraj produkty łatwe w przeżuwaniu (jeśli to możliwe) i/lub o konsystencji puree.

  • Zadbaj o spokojną atmosferę posiłku i odpowiedni czas na jego spożycie.

  • Zabierz podopiecznego na powietrze lub spacer, jeśli to możliwe.

  • Nie separuj podopiecznego podczas jedzenia od innych domowników.

  • Jeśli podejrzewasz u podopiecznego depresję, poproś o poradę lekarza.

  • Rozważ z lekarzem wprowadzenie wsparcia żywieniowego w postaci specjalnych doustnych preparatów odżywczych.



Druga część artykułu „Udar mózgu
– najczęstsze problemy i wskazówki” już wkrótce!

ONS-Brand product Zone

Piśmiennictwo:
1. Raciborski F. (red.), Gujski M. (red.): Udary mózgu – rosnący problem w starzejącym się społeczeństwie. Raport Instytutu Ochrony Zdrowia. Warszawa, 2016. Dostęp 08.08.2018: http://spartanska.pl/wp-content/uploads/raport_udary-m%C3%B3zgu.pdf
2. Kacperska M., Jastrzębski k., Głąbiński A. Procesy patologiczne w mózgu podczas jego niedokrwienia. Aktualności Neurologiczne 2013; 13 (1): 16–23.
3. Kaźmierski R. Diagnostyka i leczenie chorych w ostrej fazie udaru niedokrwiennego mózgu. Anestezjologia i Ratownictwo 2014; 8: 62-75.
4. Grabowska-Fudala B., Jaracz K., Górna K. Zapadalność, śmiertelność i umieralność z powodu udarów mózgu – aktualne tendencje i prognozy na przyszłość. Przegląd Epidemiologiczny 2010; 64: 439 – 442.
5. Foley NC, Salter KL, Robertson J, et al. Which reported estimate of the prevalence of malnutrition after stroke is valid? Stroke 2009; 40: 66-74.
6. Bouziana S., Tziomalos K. Malnutrition in Patients with Acute Stroke. Journal of Nutrition and Metabolism 2011; Article ID 167898; 1-7 doi:10.1155/2011/167898
7. Litwin M. Dysfagia neurogenna. Neurologia po Dyplomie 2013; 8 (4): 43-50.
8. Smi C-K., Kim J.S. Poststroke Fatigue: An Emerging, Critical Issue in Stroke Medicine. Int J Stroke 2011; 6: 328-336.
9. Hackett M.L., Yapa C., Parag V., Anderson C.S. Frequency of Depression After Stroke - a Systematic Review of Observational Studies. Stroke. 2005; 36: 1330-1340.
10. Kim Y, Kim M, Park H-S, Cho I-H, Paik JK. Association of the Anxiety/Depression with Nutrition Intake in Stroke Patients. Clinical Nutrition Research. 2018; 7(1): 11-20.
11. https://www.stroke.org.uk/sites/default/files/user_profile/a_complete_guide_to_communication_problems.pdf Dostęp 08.08.2018.


Dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego. Stosować pod kontrolą lekarza.